مكه و مدينه باشد و چه هر جاى ديگر . نكته : بسيارى از علماى اماميه تنقيح مناط و الغاى خصوصيت را يكى دانسته‌اند ، اما برخى معتقدند اين دو باهم تفاوت دارند . « 1 » نيز ر . ك : تنقيح مناط . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 152 . ميرزاى قمى ، ابو القاسم بن محمد حسن ، قوانين الاصول ، ج 2 ، ص 87 . غزالى ، محمد بن محمد ، المستصفى من علم الاصول ( به ضميمه فواتح الرحموت بشرح مسلم الثبوت ) ، ج 2 ، ص 286 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 450 . الغاى فارق ر . ك : الغاى خصوصيت الفاظ اصوات خارج‌شده از دهان لفظ ، صوتى است كه از دهان خارج مىگردد ( معتمد بر مخرج فم مىباشد ) خواه داراى معنا باشد ( مستعمل ) و خواه بىمعنا باشد ( مهمل ) ؛ « اللفظ ما يتلفظ به الانسان او في حكمه مهملا كان او مستعملا » . « 1 * » الفاظ ، به لحاظهاى مختلفى تقسيم مىشود : 1 . از لحاظ موضوع له - و معنا - ، به متحد المعنى و متكثر المعنى ؛ 2 . از لحاظ وضع ، به مهمل و مستعمل ؛ 3 . از لحاظ ظهور و خفاى معنا ، به واضح الدلالة و خفى الدلالة ؛ 4 . از لحاظ رابطه معانى ، به متباين و مترادف ؛ 5 . از لحاظ استعمال ، به صريح و كنايه . رشتى ، حبيب اللّه بن محمد على ، بدائع الافكار ، ص 54 . الفاظ اجناس ر . ك : اسم جنس الفاظ ايقاعات الفاظ دلالت‌كننده بر انشاى يك‌طرفه الفاظ ايقاعات ، مقابل الفاظ عقود بوده و عبارت است از الفاظى كه براى ايقاعات وضع گرديده است و به بيان ديگر ، الفاظى كه دلالت بر انشاى يك‌طرفه دارد ، الفاظ ايقاعات ناميده مىشود ، مانند : صيغه طلاق ( انت طالق ) كه براى انشاى طلاق وضع شده و فقط از جانب يك طرف انشا مىشود . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 389 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 1 ، ص 47 . سجادى ، جعفر ، فرهنگ معارف اسلامى ، ج 1 ، ص 360 . جعفرى لنگرودى ، محمد جعفر ، ترمينولوژى حقوق ، ص 100 . الفاظ شرعى ر . ك : منقول شرعى الفاظ صريح الفاظ داراى ظهور در معناى اراده شده ، به سبب كثرت استعمال الفاظ صريح ، مقابل الفاظ كنايه بوده و عبارت است از الفاظى كه در افاده معناى اراده شده از سوى متكلم ، ظاهر و آشكار بوده و اين ظهور ، ناشى از كثرت استعمال مىباشد ، چه معناى مراد ، حقيقى باشد و چه مجازى ، مانند : لفظ « زوّجت » كه صريح در انعقاد نكاح مىباشد . در كتاب « اصول الفقه الاسلامى » آمده است : « الصريح ما ظهر به المعنى المراد ظهورا بيّنا بسبب كثرة الاستعمال حقيقة كان او مجازا ، او هو ما لم يستتر المراد منه لكثرة استعماله فيه ، حقيقة كان او مجازا . مثال الحقيقة قول العاقد : بعت و اشتريت و زوجت و مثال المجاز : « اكلت من هذه الشجرة ، اى من ثمرتها » . « 1 - » شمس الائمه سرخسى ، محمد بن احمد ، اصول السرخسى ، ج 1 ، ص 187 . الفاظ عام ر . ك : ادوات عموم الفاظ عام بدلى ر . ك : ادوات عموم بدلى الفاظ عام شمولى ر . ك : ادوات عموم شمولى الفاظ عبادات الفاظ وضع شده براى اعمال مشروط به قصد قربت الفاظ عبادات مقابل الفاظ معاملات بوده و به الفاظى گفته مىشود كه براى عبادت وضع شده است ، مانند : الفاظ نماز ، روزه ، حج و . . . و مراد از عبادت ، عملى است كه در آن قصد قربت معتبر مىباشد . يكى از فرق‌هاى اساسى الفاظ عبادات با الفاظ معاملات اين است كه اصل در الفاظ عبادات اين است كه مخترع و مجعول شارع باشد ، زيرا عبادات ، حقايقى مستحدثه و نوپيدا مىباشد كه عقلاى عالم بدون بيان شارع نسبت به آنها ادراكى نداشته و به آنها دست نمىيابند ، مانند : نماز كه با همه اجزا و شرايطش ، از سوى شارع جعل شده است ؛ اما اصل در الفاظ معاملات اين است كه از مجعولات و اعتبارات عقلايى باشد ، نه از مخترعات شارع ؛ يعنى قبل از بيان شارع هم ، مردم همين بيع ، نكاح و . . . را مىشناختند .

--> ( 1 ) . جعفرى لنگرودى ، محمد جعفر ، دانشنامه حقوقى ، ج 2 ، ص 498 . ( 1 * ) . جرجانى ، محمد بن على ، كتاب التعريفات ، ص 83 . ( 1 - ) . زحيلى ، وهبه ، اصول الفقه الاسلامى ، ج 1 ، ص 308 .